Józef Żurkowski
Biografia
Józef Żurkowski urodził się w Zgierzu w zamożnej rodzinie kupieckiej. Po ukończeniu szkoły średniej studiował w Instytucie Handlowym w Gdańsku, a po studiach przybył do Łodzi. Początkowo pracował w łódzkim przemyśle bawełnianym jako przedstawiciel handlowy różnych firm, a następnie od 1904 r. w wielkim domu handlowym Markusa Silbersteina.
W 1910 r. założył przy ul. Nowocegielnianej 13/15 fabrykę nici, z upływem czasu wyposażoną w pełny park maszynowy, w latach 30. XX w. zatrudniającą 40 robotników. W 1927 r. otworzył szlichtownię, czyli wytwórnię kleju tkackiego do produkcji błyszczków i brokatu. Fabrykę nici fantazyjnych Żurkowskiego zaliczano w okresie międzywojennym do największych tego typu przedsiębiorstw w Łodzi.
Mieszkał przy ul. Podleśnej (obecnie ul. Marii Skłodowskiej-Curie) 18. W 1911 r. ożenił się z Chaną (ur. 15 stycznia 1887 r. w Będzinie), mieli dzieci: Marię (ur. 19 lutego 1913 r. w Łodzi) i Maurycego (ur. 18 listopada 1923 r. w Łodzi). Ich losy nie są znane.
Działalność polityczna, społeczna i filantropijna: Od 1904 r. należał do Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy, brał udział w pracy konspiracyjnej, ale zagrożony aresztowaniem przez carską ochronę wyjechał na pewien czas z Łodzi, a później wycofał się całkowicie z udziału w życiu partyjnym. Był członkiem zarządu Związku Majstrów Tekstylnych i ławnikiem w sądzie powiatowym. Współpracował z Towarzystwem Linas Hacedek, był sekretarzem Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Opieki nad Starcami.
W czasie II wojny światowej, po rozpętaniu II wojny światowej i napaści na Polskę, a potem zajęciu Łodzi 8 września 1939 r., Hitlerowcy w lutym 1940 r. w najbiedniejszej dzielnicy Łodzi – Bałuty urządzili getto, definitywnie zamknięte 30 kwietnia 1940, w którym zamknięto około 140 000 Żydów z Łodzi i okolicznych miast. Jako mieszkaniec przedwojennej Łodzi został w nim również zamknięty wraz z rodziną. Jego pierwszy adres to ul. Urzędnicza 11, a następnie ul. Franciszkańska 100. Getto było ogromnym obozem przymusowej pracy, ale i eksterminacji. Był tam kierownikiem administracyjnym I Wydziału Obuwia Domowego.
Data i miejsce śmierci nieznane.