Józef Szmaus
Biografia
Józef Szmaus był jednym z działaczy socjalistycznych związanych z grupą zgierską. Był zaangażowany w działalność agitacyjną oraz w przemycanie literatury zakazanej, druków i papieru używanego do drukowania ulotek. Jeden z dużych transportów został przechwycony na granicy w Szczypiornie, a Szmaus zdołał uniknąć oskarżeń. Przeniósł się do Warszawy i wraz z Henrykiem Dulębą prowadził mydlarnię, która służyła również jako skrzynka kontaktowa i miejsce spotkań członków Proletariatu.
Został wyznaczony przez organizację do dokonania wyroku na prowokatorze tkaczu ze Zgierza – Józefie Śremskim. Egzekucja się nie powiodła; 14 października 1883 został pojmany. Osadzono go w Cytadeli Warszawskiej; w 1885 skazano go na karę śmierci, która została zamieniona na 20 lat katorgi na Sachalinie. Pozwolono mu wyjechać wraz z żoną i dziećmi. W 1894 katorga została zamieniona na zesłanie, a po 1905 przyznano mu możliwość osiedlenia się na kontynencie. Z zakazu powrotu do Królestwa Polskiego zdołał osiedlić się w okolicach Jakucka i prowadzić tam pośrednictwo handlowe. Ze wspomnień Bronisława Piłsudskiego wynika, że zmarł pod koniec 1906 roku. Po latach synowie Józefa Szmausa powrócili do ojczyzny.