Adolf Stanisław Pawiński
Biografia
Adolf Stanisław Pawiński urodził się jako drugi z czworga dzieci Jana Pawińskiego. Jego ojciec pochodził ze Słupcy i był właścicielem niewielkiej farbiarni w Zgierzu. Matka Amalia Franciszka Kunegunda (z domu Kronow) była córką posesora dóbr głowieńskich.
Szkołę podstawową ukończył w Zgierzu, a średnią w Piotrkowie Trybunalskim. Wówczas założył z kolegami Towarzystwo Literackie, do którego należeli m.in. Bronisław Grabowski i Henryk Struve. Początkowo myślał o zostaniu księdzem, lecz w Piotrkowie postanowił poświęcić się karierze naukowej.
Znalazł się w gronie 12 wybitnych uczniów, którzy otrzymali rządowe stypendium i w 1859 rozpoczęli studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Petersburskiego. Brał czynny udział w ruchu studenckim i utrzymywał kontakty między polskimi studentami w Petersburgu i w Dorpcie. W 1861 w Warszawie brał udział w zjeździe delegatów polskich studentów uniwersytetów rosyjskich; w 1862 przeniósł się na Uniwersytet Dorpacki i dołączył do konwentu akademickiego Konwent Polonia.
W 1864 otrzymał stopień kandydata nauk. Teodor Witte przyznał mu dwuletnie stypendium na studia zagraniczne. Wyjechał do Berlina, a następnie słuchał wykładów w Dorpatcie i Getyngi, gdzie pod kierunkiem Waitza uzyskał doktorat z genezy ustroju średniowiecznych komun włoskich.
Po powrocie do Polski w 1868 został docentem Szkoły Głównej w Warszawie i pracował w Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. W 1871 w Petersburgu obronił rozprawę z zakresu historii powszechnej i uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu Carskiego w Warszawie (po zamknięciu SGW).
W 1875 objął kierownictwo Archiwum Głównego oraz otrzymał nominację na profesora zwyczajnego. W 1876 Moskiewskie Towarzystwo Archeologiczne wybrało go na członka czynnego. Od 1891 roku był członkiem czynnym zagranicznym Wydziału historyczno-filozoficznego Akademii Umiejętności. W 1876 roku został członkiem Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego.
Pawiński współredagował Bibliotekę Warszawską, był współzałożycielem pisma Ateneum, a także współpracował z Wielką Encyklopedią Ilustrowaną. Kierował Sekcją Czytelni przy Towarzystwie Dobroczynności i był współtwórcą Towarzystwa Kolonii Letnich.
Żoną Adolfa Pawińskiego była Aniela Moldenhawer (1848–1909); mieli syna Stanisława (1872–1913) i córkę Marię (1875–1934), a zięciem był Bronisław Chrostowski (1852–1923).
Adolf Pawiński został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 207–VI–25/27).